Vlaams beleidsplan Open Science 2026-2030

Op vrijdag 3 april heeft de Vlaamse Regering het vernieuwde beleidsplan Open Science 2026-2030 (document beschikbaar op de website van WEWIS) officieel goedgekeurd. Dit plan geeft een impuls aan de transitie naar open, transparant en verantwoord wetenschappelijk onderzoek in Vlaanderen.

Het beleidsplan bouwt voort op de realisaties uit de vorige beleidsperiode. Het nieuwe plan streeft ernaar Open Science-by-design te verankeren als een vanzelfsprekend onderdeel van het onderzoeksproces, volgens het principe "zo open als mogelijk, zo gesloten als nodig". Tegen 2030 moeten onderzoekers in Vlaanderen vlot kunnen werken volgens de Open Science-principes, zonder bijkomende administratieve lasten.

“ De missie van het Vlaamse Open Science beleid is om kwaliteitsvol, transparant en integer wetenschappelijk onderzoek – dat efficiënt bijdraagt aan een brede en solide kennisbasis – te versterken. Zo willen we beter inspelen op grote maatschappelijke uitdagingen, innovatie versnellen, en bijdragen aan het verhogen van de maatschappelijke en economische welvaart in Vlaanderen.

— Vlaams Beleidsplan Open Science 2026–2030

Focus op FAIR data en open toegang tot publicaties

Prioritair zal in het Vlaamse Open Science‑beleid worden ingezet op FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable) data, en in tweede instantie op open toegang tot publicaties. Vlaanderen wil niet alleen inzetten op het vrij delen van data, maar vooral op het doordacht beheren, delen en hergebruiken van onderzoeksresultaten. Dit is essentieel voor het stimuleren van innovatie, het beschermen van kennis en het creëren van datasets die ook geschikt zijn voor artificiële intelligentie (AI). Door de ondersteuning van datastewards, investeringen in infrastructuur en het delen van opleidingsmateriaal, wordt de kwaliteit en veiligheid van onderzoeksdata gegarandeerd. De uitdaging rond open toegang (Open Access) voor publicaties zal bovendien actief opgevolgd en aangepakt worden, om de toegankelijkheid van onderzoeksresultaten te verhogen.

Samen beleid maken: FOSB en FRDN

De Flemish Open Science Board (FOSB) blijft de stuurgroep voor het beleid, wat zorgt voor continuïteit en een breed draagvlak onder de Vlaamse kennisinstellingen.

Het beleidsplan besteedt aandacht aan de diversiteit van het Vlaamse onderzoekslandschap. Grote en kleine instellingen, universiteiten, hogescholen, strategische onderzoekscentra en andere wetenschappelijke organisaties worden via een gedeelde missie en visie gealigneerd. Het Flemish Research Data Network (FRDN) blijft een cruciale rol spelen als platform voor kennisdeling, samenwerking en professionalisering.

Meer informatie over onze strategische doelstellingen, hoe ze vertaald worden naar operationele doelstellingen en naar acties, vind je in het volledige beleidsplan beschikbaar op de website van WEWIS.

Dit is geweldig nieuws voor iedereen die werkt aan meer open en transparant onderzoek in Vlaanderen. De FRDN Coordination Hub zal binnenkort aankondigingen doen om samen de eerste concrete stappen te zetten. We kijken ernaar uit om verder te bouwen op de energie en expertise van ons netwerk!